cell

ทำความรู้จักเซลล์ Cell เบื้องต้น

พืชและสัตว์ ทั้งหมดประกอบด้วยโครงสร้างพื้นฐานและหน่วยทางสรีรวิทยา เซลล์ Cell มีความสามารถในการสร้างตัวเอง การหายใจ การตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมการลำเลียงน้ำหรือสารอื่น ๆ จากภายในหรือภายนอกเซลล์รวมทั้งกิจกรรมต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิตก็เป็นผลมาจากกระบวนการต่างๆ ภายในเซลล์

ความหมายของเซลล์ Cell

หมายถึงหน่วยโครงสร้างพื้นฐานเล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิตซึ่งสามารถแสดงออกถึงการมีชีวิตอยู่ได้อย่างสมบูรณ์ในสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว เซลล์นี้สามารถทำกิจกรรมต่างๆ และสร้างสารที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตได้ทั้งหมด แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตที่มีหลายเซลล์ซึ่งจะมีการจัดเรียงตัวและแบ่งหน้าที่เฉพาะแตกต่างกันไป เช่น เซลล์คุมจะทำหน้าที่ควบคุมการปิดและ เปิดของปากใบ เซลล์ที่มีคลอโรฟิลล์ทำหน้าที่สังเคราะห์อาหาร หรือเซลล์บุผิวของรากทำหน้าที่ดูดน้ำและเกลือแร่ เป็นต้น 

จะพบว่าเซลล์แต่ละเซลล์มีลักษณะพิเศษเฉพาะตัว จึงมีรูปร่าง ขนาด และหน้าที่แตกต่างกันไปชนิดของเซลล์เซลล์ของสิ่งมีชีวิตสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด ตามลักษณะโครงสร้าง ได้แก่

  • เซลล์โพรคาริโอติก  พบในสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำพวกแบคที่เรียและสาหร่ายสีน้ำเงินแกมเขียว ไม่มีเยื่อหุ้มนิวเลียสและออร์แกเนลล์อื่นๆ เซลล์ประกอบด้วยสารพันธุกรรมกระจายตัวอยู่ในไซโทพลาซึม ไม่มีฮีสโตน ที่ใช้ในการสังเคราะห์แสงไม่อยู่ในพลาสติด
  • เซลล์ยูคาริโอติกในส่วนของเซลล์ชนิดนี้ เราจะสามารถพบได้ในพืชส่วนใหญ่ที่อยู่ทั่ว ๆ ไป ส่วนของนิวเคลียสและออร์แกเนลล์อื่น ๆ ภายในเซลล์ชนิดนี้ จะมีเยื่อหุ้ม เซลล์มีรูปร่างหลายแบบ ขนาดต่างๆ กัน

โครงสร้างของเซลล์พืช

สามารถจำแนกองค์ประกอบของเซลล์พืชตามความมีชีวิตได้ดังนี้ คือ

  1. โครงสร้างที่มีชีวิต เป็นโดรงสร้างที่สามารถแบ่งตัวเพิ่มจำนวนเซลล์จากหน่วยเดิมที่มีชีวิตอยู่ก่อนได้ เช่น เยื่อหุ้มเซลล์ ร่างแหเอนโดพลาซึมกอลไจบอดี ไมโทคอนเดรีย ไมโครบอดี นิวเคลียส พลาสทิด และไรโบโซม เป็นต้น
  2. โครงสร้างที่ไม่มีชีวิต เป็นผลผลิตจากโครงสร้างที่มีชีวิต เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางด้านเคมีภายในเซลล์ที่มีขนาดใหญ่ขึ้นหรือมีจำนวนเพิ่มขึ้น เช่น ผนังเซลล์  แวคิวโอล  หยดน้ำมัน ไขมัน เม็ดแป้ง และผลึกของสารชนิดต่าง ๆ เป็นต้น

โดยทั่วไปเซลล์พืชจะมีความผันแปรได้ทั้งขนาด รูปร่าง และโครงสร้าง ซึ่งมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับเซลล์แต่ละแบบ เซลล์พืชสามารถแบ่งตามตำแหน่งของโครงสร้างออกได้เป็น 2 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่อยู่นอกสุดคือ ผนังเซลล์  และส่วนที่อยู่ภายในของเซลล์ คือ โพรโทพลาสต์ (Protoplast)ผนังเซลล์ ผนังเซลล์เป็นส่วนประกอบของเซลล์พืชที่ไม่มีชีวิต ทำหน้าที่เป็นเกราะห่อหุ้มเซลล์ ทำให้เซลล์พืชมีรูปร่างคงที่ รวมทั้งช่วยปกป้องเซลล์ให้รอดพันอันตรายจากสิ่งแปลกปลอมภายนอก ณ ตำแหน่งต่าง ๆ บนผนังหุ้มเซลล์จะมีเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสังเคราะห์ การย้าย และไฮโดรไลซีสของโมเลกุลใหญ่ ๆ บริเวณผนังหุ้มเซลล์

 รวมทั้งการลำเลียงสารเมทาบอไลต์เข้าสู่เซลล์ การตรวจสอบเอนไซม์ในผนังหุ้มเซลล์ พบว่ามีเอนไซม์หลายชนิด เช่น เอนไซม์แอสิดฟอสฟาเทส (acid phosphatase)และเอนไซม์ เพอร์รอกซิเดส (peroxidase) เป็นต้น

 

ความรู้เกี่ยวกับพันธุศาสตร์ของพืชนั้นไม่สามารถเทียบกับจุลินทรีย์ได้เลยเนื่องจากอุปสรรคประการแรกที่สำคัญเกี่ยวกับขนาดของพืชนั้นใหญ่กว่าจุลินทรีย์มากจึงต้องใช้พื้นที่ขนาดใหญ่ในการรองรับประชากรพืชเพื่อศึกษาความผันแปรต่างๆ ที่เกิดขึ้นอันเนื่องมาจากปัจจัยทางพันธุศาสตร์ นอกจากนี้พืชยังเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความซับซ้อนเซลล์พืชมีการพัฒนาสูงกว่าจุลินทรีย์มากมาย อย่างไรก็ตามมนุษย์จำเป็นต้องอาศัยพืชเป็นองค์ประกอบของปัจจัยในการดำรงชีวิตที่สำคัญ ทั้งในด้านอาหาร ที่อยู่อาศัยเครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค ดังนั้นจึงมีความพยายามในทุกวิธีการเพื่อนำทรัพยากรพืชมาใช้ประโยชน์ตามที่ต้องการ

 

หากต้องการอ่านเรื่องอื่นๆเพิ่มเติม คลิกที่นี่

หรือ ที่นี่